Een vergeten grenspaal

Grenspalen in Zwolle

Er zijn meerdere grenspalen door mij in Zwolle gevonden. Op de hiernaast afgebeelde foto van Google Earth zijn de grenspalen te zien die in de omgeving van de Wipstrik gevonden zijn.

Legenda van de paarse kleur
1 = Weezenlanden
2 = Molenkampsweg
3 = In de berm van de Wipstrikkerallee (Westzijde) tussen het Ruiterplein en de Van Galenstraat
4 = In de berm van de Wipstrikkerallee (Oostzijde) tussen Van Galenstraat en het pad (Top Naeffstraat) naar de Herenweg
5 = In de tuin van het perceel Herenweg 46a. Deze grenst aan de Top Naeffstraat.
6 = Aan het eind van de Herenweg waar de weg ombuigt naar de Wipstrikkerallee

Onder dat punt heb ik wat blauws gestippeld op de plaats waar nu nog een verlande oude bedding aanwezig is die naar de Soestwetering een verbinding heeft. (Richting Zalnesche/Herfter-wetering.) En de kolk die opzij van Restaurant Urbana aanwezig is.

 

(2) 2008. Op de Molenkampsweg, opzij van het kerkhof. Aan de bovenzijde van de foto is nog net de Meppelerstraatweg te zien. Het bovenste stuk van de paal steekt nog uit. De paal is achtkantig en is beschadigd.


 

(3-4) 2008. Deze palen werden gevonden langs de Wipstrikkeallee. De mensen die het gras moesten maaien hebben ze uit de grond gehaald en aan de weg gelegd omdat ze er last van hadden!!!


 

(5) 2008. Hier STOND een paal. De eigenaar van het perceel 46a kan zich niet herinneren waar de paal gebleven is! Het perceel ligt schuin tegenover de Carry van Bruggenstraat en opzij van de Top Naeffstraat.


 

(6) 2008. Het exemplaar dat op het eind van de Herenweg- Wipstrikkerallee staat. Een 24 cm vierkante granieten paal met aan de top een achtkantige beëindiging. Een prachtig exemplaar.
De bewoners hebben hem als huisnummerpaal (209) in gebruik genomen. Waarschijnlijk is dit een erg oude grenspaal en deze kan te maken hebben met een grens van Zwollerkerspel/Zalne? De sloot die achter de paal ligt is als grens bekend!

Wat uitleg over dit gebied

Sonderingen wijzen uit dat restaurant Urbana, dat hier vlak achter ligt, gedeeltelijk op een zandkop ligt maar dat er aan beide zijden diepe verstoringen in de ondergrond zijn. Dit is niet vreemd omdat ik bij de werkzaamheden tijdens de omlegging van de Ceintuurbaan geconstateerd heb dat er op de kruising met de Kuyerhuislaan tijdens het schoonmaken van het wegennet klei en veen te voorschijn kwam. Deze lagen op vele meters diepte. De auteurs Van der Schrier en Van de Berg beweren dat er geen verbinding met de Soestwetering geweest is vanaf de Kuyerhuislaan en verdedigen dat door aan te geven dat tijdens het graven van de sloot, naast het fietspad langs de Ceintuurbaan, er geen verstoring in die sloot te zien was. Dirk van de Schrier beweerde dat hij tijdens zijn waarneming tijdens de omlegging geen verbinding gezien zou hebben. Ik heb die bewering al ontkracht in mijn Zwols Archeologisch Dagboek. Namelijk dat V/d Schrier niet eens aanwezig was bij het schoonmaken van het wegennet!! Hij heeft dan ook die verstoring niet kunnen waarnemen. Als hij iets niet waarneemt betekend het niet dat het niet aanwezig is!! Dat de sloot naast het fietspad geen verstoring laat zien is ook zoiets. De sloot is nauwelijks een meter diep gegraven terwijl de verstoringen veel dieper liggen! Het zand waarin de sloot gegraven is kan stuifzand zijn die de oude bedding opgevuld heeft (zie mijn artikel "WW2").

Op de plaatsen L en H werden nog twee palen gevonden:
L = Kolksteeg
H = Langs de Middelweg



 

Zicht vanaf het Vledderdiep. Waarschijnlijk is de duiker aangelegd op een plaats waar vroeger een oude grens (water-zijstroom van de Westerveldse Aa?) heeft gelopen.

 

Zicht vanaf de weg richting Brinkhoekweg. Op de voorgrond, in de berm, was de paal aanwezig.


 

(L) 1992. Deze paal is ook 24 cm vierkant en lijkt op die uit de Herenweg. Lengte is 120 cm. Lag naast de Kolksteeg. (Opzij van de Wijde Aa) Gezien de Markengrenzen op de kaart in het Geschiedkundige Atlas van Nederland kan de paal gestaan hebben waar de drie Marken samen kwamen, namelijk Dieze-Langenholte en Berkum.


 

(H) 2008. De 1.7 m. lange paal kwam tevoorschijn tijdens de aanleg van de weg naar Stadshagen (Middelweg) tegenover de oude uitgang van de Atletiekbaan. Deze paal stond in de bosschage en werd eerst niet als zodanig herkend. Men wilde hem eerst met zand bedekken maar is toch uit de grond gehaald. Omdat men wist dat mij zulke dingen interessert is de paal bij mij voor de deur gelegd! In de paal is het cijfer 9 uitgebeiteld en op de kop een soort van kruis. Is het een dijkpaal? die in de Marke Dieze stond aan de vroegere dijk van het Zwarte Water?

In 1995 is er een artikel in de Zwolse Courant verschenen over de grenspaal bij het Ziekenhuis De Weezenlanden. Dan mag je toch verwachten dat men alert is? In 1996 kwam ik op een gegeven moment langs de genoemde plek en tot mijn grote verbazing bleek de boom gerooid te zijn en lagen de restanten van de beschermende ring en de grenspaal klaar om als puin afgevoerd te worden. Gemeente let op uw zaak!

De 8-kantige grenspaal van de Weezenlanden



2011: Zoals ik vaker aangegeven heb blijkt er in de gemeente Zwolle weinig interesse te zijn als het om grenspalen gaat. Erger nog: op de Molenkampsweg, zie ook hierboven, staat langs de rand bij het kerkhof een grenspaal. In 2008 stak de top van de paal nog boven het gras uit maar inmiddels is dat verleden tijd. Toen ik er in 2010 langs fietste bleek dat tijdens het maaien van het gras de paal zwaar beschadigd was en het afgebroken stuk paal lag er nog naast. Ik heb er een foto van gemaakt en het afgebroken stuk steen mee naar huis genomen. Het ergerlijke van deze zaak is dat gemeentebestuurders, maar ook archeologen en geschiedkundigen, zich blauwe plekken op de borst slaan als ze ‘roepen’ welke historische stad ze toch wel hebben maar blijkbaar niet geïnteresseerd zijn in grenspalen die ons veel over de geschiedenis van onze stad kunnen vertellen.

Links
Het afgebroken stuk grenspaal van 22 cm lang.


Rechts
Staande bij de grenspaal en terugkijkend naar de stad Zwolle. De paal staat in het verlengde van de huidige 1e Bothofstraat. Op de voorgrond de uitbouw van het dagverblijf ‘De Molenkamp’.


LEES OOK: Hoe is het afgelopen met deze “Grenspaal”?