soeslo

Inhoudsopgave


1988 tot heden (vervolg)

Landgoed Soeslo | februari

Op het landgoed Soeslo werden de oude sloten bewerkt zodat aan de zijkanten o.a. nieuwe vegetatie kon ontstaan. Toen ik daar de afgevlakte zijkanten van de sloten bekeek viel het mij op dat niet alleen zandruggen tevoorschijn gekomen waren maar ook stuifzanden en veel veen. Ook hier weer in mijn achterhoofd dat meerdere mensen dit moesten registreren want mij geloven ze toch niet. Daarom contact gezocht met Jaap van Dijk (Natuur Historisch Museum). Hij is met mij meegereden en verbaasde zich over de grilligheid van de bodemgesteldheid.



soeslosoeslo

Wythmen—Strampesch Woestijneweg | 25/26 februari en 3 april

Het buitengebied is het stiefkindje van de stadsarcheoloog en zijn volgelingen. Daarom was ik geregeld in het buitengebied te vinden. Samen met Gerhard Schunselaar aan het rondkijken geweest in de omgeving van Wythmen. Zo ontdekte we de werkzaamheden aan de Woestijneweg. Verslag in WW2-Bewoning.
Stadsarcheoloog Clevis zal onze vondsten genoteerd hebben want in 1999 heeft hij een onderzoek gedaan aan de Woestijneweg en doet na de vondsten van 10e -12e eeuwse bewoning bepaalde aannames waar ik doormiddel van een ingezonden brief in de Zwolse Courant op gereageerd heb. Hier de tekst: “Nadat er vorige week in Wythmen bewoningssporen zijn gevonden uit de 10e - 12e eeuw, wordt het steeds waarschijnlijker dat er continue bewoning in Zwolle is geweest vanaf 2000 v. Chr. Dit stond te lezen in de Zwolse van 31 mei jl.. Een kleine aanvulling van mijn kant. Op 25 februari 1992 heeft, omdat niemand van de beroeps en amateursarcheologen interesse toonde, ondergetekende in de allereerste bouwput aan de Woestijneweg onderzoek gedaan. Toen later riool- en nog weer later gas en waterwerkzaamheden plaatsvonden kon worden vastgesteld dat het reliëf van Wythmen is ontstaan nadat bewoning had plaatsgevonden. In het aangehaalde artikel wordt geschreven "De Zwolse buurtschap ligt op een hoge dekzandrug, waar de bewoners zich bij wateroverlast veilig wisten". Omdat wateroverlast op dat niveau (1.80 meter +N.A.P.) in de tijd van het scherfmateriaal niet voorkwam is er weer een sprookje ontstaan door dat soort uitspraken. Beter was geweest dat de stadsarcheoloog in 1992 onderzoek had gedaan”. Tot zo ver mijn tekst in de krant.

Agnietenberg | februari

In 1991 brandde het Theehuis Agnietenberg af en in februari 1992 was er al een bouwput waar de fundatie gelegd zou worden voor het nieuwe theehuis. Toen ik daar ging kijken ontdekte ik een vreemde dikke zandlaag die bovenop gecultiveerde grond aanwezig was. Omdat op de Geologische kaart daar ter plaatse een dekzandrug wordt aangegeven opnieuw Jaap van Dijk van het Natuur Historisch Museum er bij gehaald en zijn mening gevraagd. Hij verbaasde zich net als mij. Bovenop een gecultiveerde laag kan zich namelijk nooit een oorspronkelijke dekzandlaag bevinden. Als op meters diepte nog een gecultiveerde laag tevoorschijn komt! blijkt in de praktijd echter dat de daar op liggende zandlaag geen dekzand is maar jonger stuif- of rivierzand. Natuurlijk kan het verstoven zand afkomstig zijn van een oorspronkelijke dekzandrug maar het gaat mij er om dat verstuivingen bij het theehuis hebben gevonden. In ieder geval klopt de Geologische kaart niet.
theehuis agnietenberg
In een artikel dat verscheen in de Peperbus van 19 maart 2003 had de oud-wethouder Gerard van Dooremolen een column. Hij beschrijft daarin het gecertificeerde bosbeheer van de gemeente Zwolle van de Agnietenberg. Te lezen is dat het bos in 1872 werd aangelegd op een reliëfrijk rivierduin van de Vecht! Waar de kaart aangeeft dat het om een aaneengesloten dekzandrug gaat weet de Wethouder te vermelden dat het om een rivierduin gaat.

Wythmen-Saunasloot | februari

Langs de weg, die vanaf de Heinoseweg naar Sauna Swoll gaat, werden de sloten verbreed, verdiept of opgeschoond. Samen met Schunselaar,Jens van Stralen en later met Herman Kamphuis de sloten bekeken voordat het grondwater waarnemingen onmogelijk maakte. Op verschillende plaatsen waren nog veenresten te zien en werd een oude bedding gevonden. Het veen was overstoven. Boven de oude bedding bleken er in de zandlaag, die het veen (30 cm dik) bedekte, een aantal scherven te zitten uit de Karolingische tijd. In en onder het veen werden kogelpotscherven aangetroffen. De kogelpotscherf die onder het veen vandaan kwam is 1 cm dik en was met organisch en kwarts gemagerd. Een datering is moeilijk te geven maar gezien de Karolingische scherven uit de boven liggende zandlaag moet de kogelpotscherf dus ouder zijn. In verschillende verstoringen vonden wij vrij grove kogelpotscherven, vuursteen en ijzerslakken. Tevens werden 7 cm lange tanden van dieren gevonden. Van de verschillende lagen zijn monsters genomen. Meer weten?

heinosewegHeinoseweg - Soeswetering | maart

Tussen de Soeswetering en de Heinoseweg werd de grond bouwrijp gemaakt voor het industrieterrein en werden sloten opzij van de Heinoseweg verlegd en dijken verwijderd. Het ene moment kon ik in de sloten waarnemen dat er verstoringen van klei en veen aanwezig waren en verderop was het (stuif)zand en even later zandkoppen met podsol! Een rare grondverandering die wijst op een gebied dat met water te maken moet hebben gehad en later overstoven. Het stuifzand ligt tegen oude zandkoppen aan.


Deze foto is gemaakt vanaf de Heinokant opzij van de huidige Heinoseweg. Rechtsboven bij de bouwkeet liep vroeger de Parallelweg en stonden de asfaltbewerkingmachines van de firma ‘Stevin’. Of de grond tijdens de werkzaamheden gesaneerd is heb ik niet gezien dus de verontreiniging door het asfalt kan nog in de grond zitten!! Linksboven is nog net de kruising te zien waar nu rechts de afslag is voor de Wythemerplas en links de afslag richting Zwolle-Zuid.

dalfserwegOude Dalfserweg | 9 maart

In de omgeving van de Oude Dalfserweg werden de sloten geschoond. Aan beide zijden kon ik resten van oude beddingen en veel veen waarnemen. De foto is genomen vanaf de Hooiweg richting Herfte(rlaan). Op de afbeelding achter mijn witte bestelwagen de spoorwegovergang Zwolle-Dalfsen. Bij het bouwen van een schuur op het perceel Oude Dalfserweg 1, over de spoorlijn en op de hoek van de Herfterlaan, de dikke veenpakketten gezien terwijl op die plaats een dekzandrug wordt aangegeven op de Geologische kaart!

Groot Wezenland Grenspaal

Over de grenspaal bij het Ziekenhuis de Weezenlanden en meerdere door mij gevonden grenspalen in Zwolle verwijs ik naar het artikel 'de grenspaal'.

W.M.O.-gebouw aan de Willemsvaart | medio december

Deze waarneming is beschreven onder Kamperpoort.




1994

Herman Kamphuis en ik hebben toen de moed opgebracht om de verdere gegevens over het Klooster Windesheim bij elkaar te zoeken en een 2e artikel daarvan gemaakt Wij wilden onze ontdekkingen niet in de la stoppen maar bekend maken aan een groter publiek. Ook de wijze waarop wij in de pers door R.v.B. waren afgeschilderd: “Resultaten van boevenwerk, verricht door een stelletje klootzakken” stond ons natuurlijk niet aan maar vooral wilden wij aantonen dat de steeds maar terugkerende kreet dat het Klooster tot de laatste steen zou zijn afgebroken niet juist is. Dat de gemeenschap Windesheim de grote verliezer is geweest van de stijfkoppigheid van de gevestigde in de archeologie en geschiedkunde staat buiten kijf want bij een positievere benadering van de door ons gevonden bewijzen had Windesheim kunnen uitgroeien tot een bedevaartoord op het gebied van De Moderne Devotie!

zilveren penning

Een vriend van mij, Henk Nijhoving, woont in de Hanselaarmate en was aan het werk in zijn tuin. Hij vond daar een 2 cm grote munt en gaf die mij. Het bleek een zilveren penning te zijn van Lodewijk de Vrome 814-840.




2001

sorghvlietwegIk werd gebeld door de eigenaar van Sorghvlietweg nr. 10. Hij had menigmaal in de krant gelezen dat ik interesse had in oude waterlopen etc.. Of ik wou komen kijken bij zijn perceel. Hij had namelijk een vijver laten graven op een plek die aangewezen was door een wichelroedeloper. Deze had ontdekt dat er water onder het zand aanwezig moest zijn. Op de Geologische kaart wordt op die plaats een aaneengesloten dekzandrug aangegeven maar de eigenaar van het perceel vond dat vreemd aangezien het zand erg licht/wit van kleur was terwijl dekzand veel geler is. Toen ik arriveerde het verhaal aangehoord en foto’s gemaakt. Het bleek dat onder het lichte zand op 1,8-1,9 m beneden het maaiveld een dikke veenlaag aanwezig was die ongeveer op gelijke hoogte lag als de weilanden richting de rivier De Vecht. Op de afbeelding ziet u die in de verte achter de weg opdoemen. De donkere vlek is de vijver waar de veenlaag nog goed te zien is. Het gebied waar de Sorghvlietweg ligt heet ‘Berkum-Veldhoek’ en blijkt gewoon een zandduin te zijn en absoluut geen oude dekzandrug!
Aan het einde van de Sorghvlietweg is het Ambeltpad aangelegd. Waar het pad eindigt, Kuyerhuislaan, werden kabels in de grond gelegd en kon ik zien dat de ondergrond uit klei en veenlaagjes bestond! Zelf vind ik het niet vreemd dat er veen, klei in de ondergrond ligt. Volgens mijn onderzoekingen moeten opzij van de Berkum-Veldhoek in vroegere tijden waterstromen gelopen hebben die afkomstig waren van o.a. de Vecht. Meer daarover in de verschillende waterartikelen.

Vanaf eind 1994 tot aan Terschelling in 2007, buiten de melding uit 2001 over het veen aan de Sorghvlietweg 10, geen tijd maar ook geen interesse in de archeologie gehad. Mijn hobby: Oude Kerstversiering verzamelen en het maken daarvan te onderzoeken slokte teveel tijd op.

2007

Terschelling | 13-17 juni

Tijdens het Oerolfestival kwam ik op Midslands langs het oude uitgaanscentrum Aktania. Deze werd gesloopt en op die plaats kwamen appartementen. De werkzaamheden waren behoorlijk gevorderd maar ik kon nog waarnemen, staande op de bagagedrager van de fiets achter een hek, dat aan de zijkanten van de bouwput nog prachtige grondlagen te zien waren. Tja, dan is mijn interesse toch gewekt en wil ik dat vastleggen. De bouwplaats betreden en contact gezocht met de hoofdopzichter. Deze was heel geschikt en gaf mij zelfs de N.A.P.-gegevens en een rode helm om op de bouwplaats te kunnen verkeren. Onder WW2- Zeespiegelstijging is dit beschreven.
Later in die week ook nog foto’s gemaakt in Midsland langs de Midslanderhoofdweg waar de nieuwe bibliotheek werd gebouwd.

Speelgoedzaak van De Wit aan de Diezerstraat - Smeden | 11 september

Op deze plek zou de Kleine Aa gestroomd hebben en plaatsen geschiedschrijvers de oudste “Dieserpoort”. Verbazingwekkend is het dan dat na de opgraving door de stadsarcheologische dienst achter het perceel van de schoenenzaak, niet de sloop van de funderingen in de gaten werd gehouden. Toen ik daar met mijn vrouw Netty en vriendin Susan langs liep konden wij constateren dat de machine op de rooilijn van de straat, dikke eiken palen uit de grond trok. Telefoon van Susan gebruikt om wat foto’s te maken en toen de N.A.P.-gegevens aan een uitvoerder gevraagd. N.A.P. stond aangegeven op een stuk muur maar toen ik wat verder ging op het terrein en mijn interesse toonde waren ze waarschijnlijk bang dat ik een melding zou doen en moest ik van het terrein af. Een gemiste kans voor de archeologie en geschiedenis van onze stad. De vondst is vermeld onder hoofdstuk Kamperpoort.

soeswetering


2009

Verontreiniging bij Soeswetering en oude bedding gevonden. In 2009 werden aan de rand van de Soeswetering, Wipstrikpark, appartementen en woonhuizen gebouwd. Niet alleen kwam er de oude bedding vanaf de Kuyerhuislaan te voorschijn maar ook chemicaliën.


assendorperdijkAssendorperdijk Oude H.T.S.

Op de plaats waar de voormalige H.T.S. in 2007 werd afgebroken kwam ik te laat om goede waarnemingen te doen. Ik kwam daar pas toen de funderingen al in de maak waren. Na een gesprek op het uitvoerderkantoor en navraag bij werknemers in de bouwput kwam ik te weten dat er bij de boringen die grensden aan de Grasdorpstraat/hoek Klaasboerstraat, klei en veen naar boven was gekomen. De resten lagen nog rond de betonnen funderingspalen. Dus moet er water, van De Aa/Soes(wetering)- kant, tegen de zandrug(op het klei lag stuif/rivierzand) van Assendorp gestaan hebben. Op de afbeelding zijn links nog net de huizen te zien op de Assendorperdijk.

Kranenburgweg

Bij grondwerkzaamheden om kabels te leggen kwamen op een meter diepte donkere lagen te voorschijn met daaronder weer geel zand en opnieuw donkere lagen.



2010

In oktober en november werd rondom het nieuwe gebouw van de Rijkswaterstraat aan de Ordelseweg nr.2 de sloot opgeschoond. Dikke veenpakketten waren in de wanden van de sloot te zien. Omdat, zie ook WW2, er vanuit het noorden een waterstroom de kant van Zwolle moet zijn opgegaan zijn de gevonden veenpakketten niet vreemd. Een extra bewijs dat er een waterstroom Zwolle vanuit het noorden bereikt moet hebben is toen de werkzaamheden aan de A28 in 2010 plaatsvonden. De weg werd verbreed en daardoor moest de grond tussen de middenbermbeveiliging verwijderd worden om plaats te maken voor asfalt. Omdat die grond, bij de aanleg van de A28 in het verleden, nooit geroerd was kon je nu mooi de ondergrond waarnemen. De dragline heeft zeker 1 tot 1,5 m verdiept maar volgens mij niet geheel verwijderd omdat ze nog veel dieper liggen zoals op de sondeerrapporten te zien is. Je hoeft geen bodemkundige te zijn om te voorspellen dat er over een paar jaar opnieuw verzakkingen in de A28 zullen plaatsvinden zoals dat ook in het verleden het geval was. Als de ondergrond niet tot op de vaste grond is schoongemaakt zullen de veenlagen, o.a. door het zware verkeer, in gaan klinken en verzakkingen van de weg het gevolg zijn! Ervaar de (snel)wegen maar eens in het Westen van ons land!




2011

Bergkloosterweg | eind 2011

Aan de achterzijde van begraafplaats ‘Kranenburg’ werden grondwerkzaamheden uitgevoerd. In de sloten, grenzend aan de Bergkloosterweg, kon ik vaststellen dat er veen aanwezig was rondom een oude zandkop met podsol waar tegenaan het lichtere stuifzand lag.